Pagina 1 - Schildersmuseum

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Pagina 1

Historische voorwerpen >
Fries stopmes
Foto 1
Naam: Stopmes
Andere naam: Fries stopmes

Omschrijving object:
Materiaal: metalen lemmet in een benen of ebbenhouten handvat.
Afmeting:  lengte: 16 cm;   breedte: 2,5 cm;  dikte: 1 cm.

Bijzonderheden: Stopmessen zijn per landstreek gesorteerd.

Toepassing: Stopmessen worden gebruikt om glassponningen en gaten te vullen met stopverf. Dit stopmes (Fries model), is bijzonder in zijn soort omdat het lemmet in een speciaal model geslepen is en in een benen handvat is gezet. Waarschijnlijk is dat gedaan omdat in de gietijzeren ramen van de boerderijen zeer kleine sponningen zitten. Het is ook aannemelijk dat stopmessen per landstreek werden gemaakt door de plaatselijke smid. Verschillende namen zijn: Gronings mes, Utrechts mes, Hollands mes, Engels – en Duits mes, Leids mes en Zeeuws mes. Ieder model heeft een speciale vorm maar wordt nu in dezelfde fabriek gemaakt. Het handvat is vaak van beukenhout, behalve dat van het Engelse model, dat is van cocoshout en heeft een koperen ring.


Verfspuitpistool
Foto 2
Naam: Verfspuitpistool

Omschrijving object:
Materiaal: houten handvat met metalen frame en aluminium beker.
Afmeting: lengte: 35 cm;  breedte: 16 cm;  doorsnede: 10 cm.

Bijzonderheden: Oud model verfspuit.
Het houten handvat is bijzonder.

Toepassing: Een verfspuitpistool hoort bij een compressor die zorgt voor de luchtdruk van 3 tot 4 atmosfeer/bar. Bij dit pistool wordt de verf door het eigen gewicht en de zuigkracht van de lucht verspoten omdat de beker boven het frame zit. Wordt de trekker naar achteren getrokken zuigt de lucht de  verf mee en dat wordt via de spuitkop verneveld. Bij een onderbeker zuigt de verf door de lucht omhoog omdat er vacuüm wordt gezogen.

Vernisketel
Foto 3
Naam: Vernisketel.

Omschrijving object:
Materiaal: smeedijzer, gietijzer en verzinkte plaatijzer.
Afmeting: lengte: 200 cm;  breedte: 250 cm;  dikte: 85  cm.

Bijzonderheden: Zeer oud apparaat voor de  vernisbereiding.

Toepassing: In deze ketel werd natuurhars samen met lijnolie en/of houtolie gestookt tot vernis. Men had in de vloer van het stookhok een gat waarin hout, cokes of antraciet werd verbrand. De ketel met de juiste grondstoffen werd daar zolang boven gezet dat het mengsel de juiste temperatuur en samenstelling had.Het samenstellen van de grondstoffen en het bepalen van de temperatuur was vakwerk en werd per fabriek geheim gehouden. Een lakstoker was voor de fabriek zeer belangrijk. Als grondstof werd vaak natuurhars gebruikt die vanuit Nederlands Indië door de VOC werd aangevoerd. De lijnolie werd in Nederland  “geslagen”in de oliemolens langs de Zaan. Houtolie kwam ook vaak uit oosterse landen.

Satijnkwast
Foto 4
Naam: Satijnkwast

Omschrijving object:
Materiaal: houten heft met eekhoornhaar in een metalen bus gepend.
Afmeting: lengte: 7,5 cm;  breedte: 4 cm;  dikte: 1 cm.

Bijzonderheden: Oud stukje gereedschap: ± 1910
Wordt niet of zeer weinig meer gebruikt.

Toepassing: Een satijnkwastje hoort bij de groep zachtharige kwasten. Dit kwastje is bedoeld voor het aanleggen van de bloem bij het imiteren van bloemmahoniehout. Men noemt dat ook wel satijnhout. Omdat de vorm gelijk is aan een spalter kan die ook voor dat imitatiewerk worden gebruikt. Andere zachtharige kwasten zijn: goudstoffer, chiqueteerkwast, puntchiquetteerkwast, brèchepenseel, marmerpenseel.

Polijstdot
Foto 5
Naam: Polijstdot
Andere naam: Slijpdot

Omschrijving object:
Materiaal: Vilt
Afmeting: lengte: 7 cm; breedte: rond 4 cm,

Bijzonderheden: Een zeer oud stukje schuurmiddel.

Toepassing: Vilt wordt uit wol verkregen en werd gebruikt als ondertapijt. Het z.g.n. vilten van wol gebeurt door de wol fijn te verdelen, vochtig te maken met zeep en de vezels daarna sterk in elkaar te persen. Dat kan handmatig en ook machinaal (droge naald tapijt). Een stuk lap werd opgerold als een dot en zo gebruikt  voor slijp-  en polijstwerk. Vilt wordt veel toegepast in de creatieve sector.

Foto: 6
Naam: Beschilderd linnen

Omschrijving object:
Materiaal: Linnen met olieverf
Afmeting: lengte: 99 cm; breedte: 69 cm.

Bijzonderheden: Oud voorbeeld van decoratieve technieken.

Toepassing: Dit soort schilderingen werden in schouwburgen, bioscopen e.d. toegepast op plafonds en lambriseringen. De wand werd dan bespannen met het vooraf geprepareerde linnen en daarna beschilderd. Een voorloper van het behangwerk. Om een indruk te krijgen van het resultaat en om vaardig te worden in de techniek werden proefstukken gemaakt. Bijgaand voorbeeld heeft kenmerkende invloeden van de “art deco” stijl. Het zal waarschijnlijk gemaakt zijn in het begin van de 20e eeuw.

Beschilderd linnen
Decoratief sjabloon
Foto: 7
Naam: Decoratief sjabloon

Omschrijving object:
Materiaal: Zink
Afmeting: lengte: 36 cm; breedte: 29 cm.

Bijzonderheden: Decoratief sjabloon uit 1910.

Toepassing: Deze complete decoratie werd toegepast op plafonds en wanden van trappenhuizen in schouwburgen, villa’s en particuliere woningen. Door zink als materiaal in plaats van papier toe te passen, kon men de tekening meerdere keren gebruiken. Dit complete bloemmotief werd omringd met andere decoraties van bloemen en planten. Langs de randen werden afsluitende motieven aangebracht. Voor de uitwerking werd olieverf gebruikt. Voor het decoreren van wanden en plafonds in kerken werden en worden vaak sjablonen gebruikt omdat ook daar de patronen zich steeds herhalen. Rondom die vlakken worden dan vaak biezen getrokken langs een rijlat of uit de hand. Werd er vroeger vaak olieverf toegepast, nu gebruikt men ook silicaatverf. De  kleurpoeders worden dan op het werk aangemaakt om de juiste kleur te bepalen.


Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu